apandisitis

آپاندیس (آپاندیسیت) چیست؟ علائم و علت

التهاب آپاندیس یا آپاندیسیت به شرایطی گفته می شود که در آن آپاندیس شخص متورم ، ملتهب و از عفونت پر شده است. آپاندیس یک زائده ی انگشتی شکل است که به روده ی بزرگ متصل است و در گوشه ی پایین و راست حفره شکمی قرار دارد. پزشکان کارایی آپاندیس در بدن را به طور قطع نمی دانند و برخی معتقدند آپاندیس باقی مانده ای از نیاکان انسان است و در انسان اولیه آپاندیس عضوی برای هضم گیاهان بوده است. برخی تحقیقات جدید نیز به این موضوع اشاره دارند که آپاندیس محیطی برای رشد نوعی باکتری در بدن است که این باکتری عمل هضم غذا را آسان می کند و به از بین بردن عفونت کمک می کند.

به طور کلی التهاب و عفونت آپاندیس ممکن است در هر سنی اتفاق بیافتد اما معمولا در افرادی با   10تا 30 سال سن ایجاد می شود . هر ساله تعداد بسیاری زیادی عمل خارج کردن آپاندیس برای درمان آپاندیسیت انجام می شود.

آناتومی آپاندیس و روده بزرگ

آپاندیس یک زائده ی کوچک و لوله ای شکل است که در حدود 10 سانتی متر طول دارد. در حالت عادی آپاندیس در گوشه ی پایین و راست حفره شکمی جای دارد و به قسمت پایینی روده بزرگ متصل است.

علت

متخصصان معتقدند التهاب و عفونت آپاندیس دو دلیل می تواند داشته باشد:
–    عفونت : وجود عفونت در معده و دستگاه گوارش ممکن است از طریق روده بزرگ به آپاندیس راه یابد.
–    انسداد : ممکن است توسط بخشی از مدفوع راه آپاندیس به روده مسدود شود و مدفوع در آپاندیس گیر افتاده و و باکتری موجود در آپاندیس موجب عفونت آن شود. توده ی سرطان نیز می تواند موجب مسدود شدن آپاندیس شود.

Untitled
علائم و نشانه ها

در ابتدا ممکن است شخص در هر جایی از شکم خود احساس درد کند اما کمی بعد شخص به طور دقیق درد را در قسمت پایین و راست شکم احساس می کند. علائم شایع آپاندیسیت عبارتند از:

–    درد در ناحیه پایین و راست شکم یا دردی تیر کشنده از ناف به سمت راست و پایین شکم
–    شدت پیدا کردن درد شکم
–    شدت پیدا کردن درد در هنگام سرفه، عطسه یا حرکت
–    حالت تهوع
–    استفراغ
–    اسهال یا یبوست
–    ناتوانی در خارج کردن باد شکم
–    تب
–    از دست دادن اشتها

در صورتی که شخص شکم درد دارد و درد او به سرعت در حال شدت یافتن است لازم است هر چه سریع تر به پزشک مراجعه کند. البته ممکن است درد شدید شکم ناشی از موارد دیگری مانند عفونت مجاری ادرار باشد اما به هر حال این موارد نیز نیاز به رسیدگی سریع درمانی دارند.

تشخیص

تشخیص التهاب آپاندیس کمی مشکل و گیج کننده است. تقریبا نیمی از افراد مبتلا به آپاندیسیت علائم غیر معمول دارند ، به طور مثال درد را در نواحی دیگری احساس می کنند. از طرفی مشکلات و بیماری های بسیار دیگری هستند که علائم مشابهی با عفونت و التهاب آپاندیس درند از جمله : التهاب دستگاه گوارش، عفونت مجاری ادرار، بارداری خارج از رحم ، بیماری کرون و سنگ کلیه.

همچنین محل وجود آپاندیس در بدن تمامی افراد یکسان نیست و در برخی آپاندیس در پشت روده بزرگ، پشت کبد یا در حفره لگن خاصره جای دارد.

پزشک یا متخصص گوارش در ابتدا بیمار را معاینه می کند و از او شرح حال می گیرد و با دست خود به نواحی مختلف شکم فشار می آورد تا محل شدت یافتن درد را بیابد در صورتی که شخص علائم معمول آپاندیسیت را داشته باشد پزشک به طور قطع تشخیص التهاب آپاندیس را می دهد اما در صورتی که علائم به طور قطعی نشان دهنده آپاندیسیت نباشد تست های تشخیصی بیشتری انجام می شود ، از جمله:
–    آزمایش خون : برای تشخیص وجود عفونت
–    آزمایش ادرار: بررسی وجود مشکلات مثانه یا کلیه، وجود پروتئین در ادرار نیز می تواند نشانه التهاب آپاندیس باشد.
–    ام.آر.آی ، سی.تی.اسکن یا عکسیرداری اولتراسوند: با انجام عکسبرداری پزشک می تواند به طور سه بعدی آپاندیس را ببیند و التهاب یا تورم آن را تشخیص دهد.

گاهی اوقات با وجود قطعی نبود تشخیص التهاب آپاندیس متخصصان تصمیم به انجام جراحی اورژانسی آپاندیس می گیرند چرا که برخی موارد به علت وخامت شرایط فرد ، از دست دادن زمان برای انجام تست های بیشتر و تایید التهاب آپاندیس بسیار ریسکی و خطرناک است.

درمان التهاب و عفونت آپاندیس

در برخی موارد در صورت تشخیص التهاب بسیار خفیف ، ممکن است پزشک تصمیم بگیرد بیمار را توسط آنتی بیوتیک درمان کند اما چنین مواردی بسیار نادر هستند و در اکثر موارد لازم است آپاندیس با انجام عمل جراحی خارج شود.

جراحی بسته آپاندیس توسط لاپاروسکوپی

در این روش برش جراح برش بسیار کوچکی روی شکم ایجاد می کند و از طریق آن یک لوله بسیار باریک که با خود دوربین و منبع نوری را همراه دارد، وارد حفره شکمی می کند.  جراح به کمک دوربینی که در لاپاروسکوپ قرار دارد می تواند تصویر بزرگ شده درون شکم را روی مانیتور ببیند و به توسط وسایل ویژه ای که از طریق لاپاروسکوپ عمل می کنند جراح می تواند آپاندیس را جدا کرده و از شکم خارج کند.

جراحی لاپاروسکوپی دقت بالایی دارد، در این روش خنریزی بیمار بسیار کم است و برش بسیار کوچکی روی شکم ایجاد می شود، به این دلیل در مقایسه با روش جراحی باز ، دوره ی ریکاوری و نقاهت بیمار پس از انجام این عمل بسیار کوتاه است . البته در برخی از موارد التهاب حاد آپاندیس جراح ممکن است انجام عمل باز را انتخاب کند.

برداشتن آپاندیس با جراحی باز

گاهی اوقات انجام جراحی باز ضروری است. در صورتی که آپاندیس پاره شده باشد و عفونت در شکم پخش شده باشد و یا در صورتی که آپاندیس باعث شکل گیری آبسه (توده چرکی) شده باشد ایجاد برش بزرگ تر روی شکم برای خرج کردن کامل عفونت ضروری است.

همچنین در موارد دیگری نیز انجام جراحی باز ضروری است از جمله: وجود تومور های سرطانی در دستگاه گوارش ، سه ماهه اول بارداری در خانم ها ، سابقه انجام جراحی شکم بر روی بیمار.
بعد از انجام جراحی باز به بیمار آنتی بیوتیک وریدی تزریق می شود.

به تاخیر انداختن جراحی

در برخی موارد اگر علائم بیمار خفیف تر باشند و برای حداقل پنج روز ادامه داشته اند ، پزشک ممکن است برای کم کردن عفونت اصلی و از بین رفتن عفونت های اطراف آپاندیس، یک دوره مصرف آنتی بیوتیک را تجویز کند و جراحی را بعد از آن انجام دهد. گروهی ازمتخصصان گوارش معتقدند در صورتی که شرایط بیمار وخیم نباشد، انجام جراحی اولین گزینه درمانی نیست و تجویز یک دوره آنتی بیوتیک می تواند ایمن و موثر باشد. همچنین در صورتی که در شکم آبسه (توده چرکی)  به وجود آمده باشد پزشک ابتدا چرک درون آبسه را بیرون می کشد و عمل جراحی را به بعد موکول می کند.

گاهی اوقات نیز التهاب آپاندیس موجب می شود یک توده از بافت اضافی روی آپاندیس تشکیل شود که  به ان توده ی آپاندیس گفته می شود . توده آپاندیس از بافت چربی و بافت خود آپاندیس تشکیل شده است و علت تشکیل آن تلاش بدن برای رفع التهاب آپاندیس است.  در صورت بروز این حالت در بیمار ممکن است پزشک متخصص تشخیص دهد که انجام سریع جراحی ضروری نیست و به جای ان یک دوره درمان با آنتی بیوتیک تجویز می شود و جراحی چند هفته بعد و با از میان رفتن توده ی آپاندیس انجام می شود.

ریکاوری و مراقبت های پس از جراحی

یکی از مهمترین مزایای انجام جراحی بسته با لاپاروسکوپی این است که دوره ریکاوری آن کوتاه است و بیمار مدت زمان کوتاهی پس از جراحی از بیمارستان مخرص می شود و در صورتی که آپاندیس به صوریت فوریتی خارج شده باشد بیمار بعد از 24 ساعت می تواند به خانه بازگردد.

اما در صورت انجام جراحی های باز پیچیده ( به طور مثال در موارد پارهش دن آپاندیس یا التهاب پرده صقاق) ممکن است بیماذ تا یک هفته بستری باشد.  تا چند روز پس از جراحی بیمار درد و کبودی شکم را دارد. هر دو این ها با گذشت چند روز بهبود می یابد ، با این حال پزشک برای راحتی بیمار داروی مسکن تجویز می کند.

در صورتی که جراحی به روش لاپاروسکوپی انجام شده باشد ممکن است بیمار تا یک هفته در سر شانه های خود احساس درد کند که علت آن فشار وارده بر اثر پمپ کردن هوا به داخل شکم در هنگام جراحی است.  بیمار ممکن است پس از جراحی تا مدتی یبوست داشته باشد و به این خاطر بهتر است از مسکن های کدئین دار استفاده نشود و بیمار رژیم غذایی سرشار از فیبر و مایعات داشته باشد. همچنین در صورت نیاز پزشک داروهای مسهل را تجویز می کند.  قبل از ترک بیمارستان تیم پزشکی تمامی توصیه های لازم برای مراقبت از زخم جراحی و نوع فعالیت هایی که می توانید انجام دهید به شما می کنند.  در اغلب موارد شما می توانید بعد از چند هفته کاملا به سطح فعالیت عادی خود برگردید. در صورت انجام جراحی باز انجام فعالیت های شدید بین چهار تا شش هفته پس از جراحی ممنوع است.

در دوره ریکاوری پس از جراحی آپاندیس باید به وضعیت خود توجه داشته باشید و در صورت مشاهده علائمی که می تواند نشان دهنده مشکل باشد سریعا به پزشک مراجعه کنید. در صورت بروز موازد زیر حتما به پزشک مراجعه کنید. این علائم می تواند نشان دهنده عفونت باشند:
–    تورم و دردی که در حال افزایش است
–    استفراغ کردن مکرر
–     بالا رفتن دمای بدن ( تب)
–    ترشح هر گونه مایعی از محل زخم جراحی
–    گرم شدن زخم جراحی و حساسیت به لمس

عوارض

در ادامه عوارضی که ممکن است بر اثر التهاب و عفونت آپاندیس ایجاد شوند ذکر شده است:

التهاب و عفونت پریتونیت( غشاء داخلی شکم) : در صورتی که آپاندیس پاره شود و عفونت داخل آن در حفره شکمی آزاد شود بیمار به پریتونیتیس یا التهاب غشاء درون شکم مبتلا می شود. پریتونوم یا پرده صفاق پرده ای است که حفره شکمی را می پوشاند و اکثر اندام های داخلی بدن درون آن جای دارند ، در صورت آزاد شدن عفونت در حفره شکمی ، پرده صفاق ملتهب می شود. التهاب پرده صفاق موجب متوقف شدن حرکات روده متوقف شود. در این صورت بیمار تب می کند و ممکن است دچار شوک شود. التهاب پرده صفاق یک وضعیت اورژانسی است که نیاز به رسیدگی سریع درمانی دارد.

شکل گیری آبسه ( توده چرکی) : در صورتی که عفونت داخل آپاندیس به داخل روده نفوذ کند می تواند باعث ایجاد توده ی چرکی شود. در صورت عدم درمان،  این توده چرکی می تواند منجر به التهاب پرده صفاق شود. گاهی اوقات عفونت با تجویز آنتی بیوتیک درمان می شود ولی در اغلب موارد لازم است متخصص توده چرکی را به کمک لوله ای که به داخل شکم فرستاده می شود بیرون بکشد.

پیشگیری از التهاب و عفونت آپاندیس

عفونت آپاندیس در میان افرادی که رژیم غذایی سرشار از فیبر دارند بسیار کمتر شایع است و علت آن عدم ابتلا به یبوست است که می تواند منجر به گیر افتادن تکه های مدفوع در آپاندیس و عفونت آن شود. بنابراین رعایت رژیم غذایی سرشار از فیبر برای جلوگیری از بروز یبوست و سفت شدن مدفوع می تواند به جلوگیری از بروز عفونت آپاندیس بسیار کمک کند. همچنین رعایت بهداشت و خوردن آب و غذای سالم می تواند از بروز عفونت دستگاه گوارش که منجر به عفونت آپاندیس می شود جلوگیری کند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme