فقث

سوزش معده(سوزش سر دل): علت و درمان

سوزش معده یا سوزش سر دل دردی است که در بالای شکم ( قفسه سینه) و درست زیر استخوان جناغ سینه احساس می شود و این درد و سوز معمولا با خوابیدن یا خم شدن بدتر می شود. در صورتی که سوزش سر دل حالتی شایع است و اگر گاه و بی گاه دچار آن شدید نشانه ی خطر نیست و می توان با انجام کارهای ساده و استفاده از داروهای غیر تجویزی آن را درمان کرد.

اما در صورتی که اغلب اوقات سوزش معده دارید ، ادامه پیدا کردن این حالت می تواند نشان دهنده بیماری خطرناکی باشد و لازم است به متخصص گوارش مراجعه نمایید.

تفاوت بین سوزش معده(سوزش سر دل)،ترش کردن و بیماری رفلاکس

معمولا بیماران این واژه ها را به یک معنا در نظر می گیرند و به جای هم به کار می برند در حالی که این سه با یکدیگر تفاوت هایی دارند:

ترش کردن به معنای افزایش اسید معده و بازگشت آن به مری است که وضعیتی است که بسیار در افراد شایع است و ممکن است موضوع  جدی نباشد و یا نشان دهنده بیماری باشد.

اما ریفلاکس معده ( یا در اصطلاح پزشکی GERD) یک بیماری مزمن محسوب می شود که در واقع شکل بسیار جدی تری از ترش کردن است و شخص باید تحت درمان قرار بگیرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله مربوط به ریفلاکس معده و ترش کردن را مطالعه فرمایید ( به مقاله لینک شود)

و اما سوزش معده و سوزش سر دل یک بیمار نیست بلکه جزء علائم و نشانه هاست و علت آن می تواند ترش کردن یا ابتلا به بیمازی رفلاکس باشد.

زمان مراجعه به پزشک

سوزش معده معمولا بعد از غذا خوردن و در طول شب ایجاد می شود و این درد در هنگام خوابیدن و خم شدن  بیشتر می شود.

در صورتی که احساس سوزش در قفسه سینه شما بسیار شدید شد لازم است سریعا به پزشک مراجعه کنید. خصوصا اگر همزمان در دست یا فک خود احساس درد می کنید و مشکل تنفسی دارید چرا که ممکن است احساس سوزش ناشی از حمله قلبی باشد. همچنین در صورت مشاهده علائم زیر  برای مراجعه به متخصص گوارش اقدام کنید:

–    سوزش معده ( یا سوزش سر دل) بیش از دو بار در هفته اتفاق می افتد
–    با وجود استفاده از داروهای غیر تجویزی ، سوزش همچنان ادامه دارد
–    در صورتی که بلعیدن غذا برایتان مشکل است
–    حالت تهوع و استفراغ دارید
–    به علت اشتهای کم وزن شما پایین آمده و در غذا خوردن مشکل دارید

علت

سوزش معده یا سوزش سر دل زمانی ایجاد می شود که اسید معده به سمت مری باز می گردد. مری لوله گوارشی است که غذا را از دهان به معده هدایت می کند.

یک گروه ماهیچه ای در قسمت پایینی مری و در محل اتصال آن به معده وجود دارند. در حالت عادی وقتی چیزی را می بلعید این ماهیچه ها در ابتدا شل می شوند تا آب یا غذا از مری وارد معده شود .بلا فاصله پس از این که غذا وارد معده شد این ماهیچه ها  دو باره منقبض می شوند و دهانه مری را می بندند.

اگر در عملکرد این عضلات اختلالی ایجاد شود و به صورت غیر عادی شل شود یا ضعیف شود باعث می شود دهانه مری باز بماند و به طور مداوم اسید معده به سمت مری بالا بیاید و موجب ایجاد سوزش شود. بالا آمدن اسید از معده به مری ممکن است با خم شدن و خوابیدن شخص بیشتر شود.

عوامل خطر: در هر شخص ممکن است غذا ها یا نوشیدنی های خاصی موجب تشدید سوزش معده شود که معمولا شامل موارد زیر می شود:

–    غذاهای پر از ادویه
–    پیاز
–    مرکبات و غذای درست شده از آن
–    غذای درست شده از گوجه مانند سس کچاپ
–    غذاهای سرخ شده و چرب
–    نعناع
–    شکلات
–    نوشیدنی های گاز دار، قهوه یا سایر نوشیذنی های کافئین دار
–    خوردن وعده غذایی بزرگ و چرب

همچنین داشتن اضافه وزن و باردار بودن نیز برخی مواقع احتمال ایجاد سوزش معده را بالا می برد.

تشخیص

ممکن است سوزش معده یا سوزش سر دل نشان دهنده ابتلای فرد به بیماری ریفلاکس باشد. پزشک برای تشخیص این مورد تست های تشخیصی زیر را تجویز می کند:

–    عکسبرداری اشعه ایکس برای دیدن شکل و وضعیت مری و معده

–    آندوسکوپی برای بررسی هر گونه اختلال در عملکرد مری. ممکن است پزشک برای آزمایش ، توسط آندوسکوپی از مری نمونه برداری نیز بکند.   

–    آزمایش PH مری: این آزمایش به این منظور انجام می شود که معلوم شود چه زمان هایی و برای چه مدت در طول روز بازگشت اسید به مری اتفاق می افتد. در این آزمایش یک وسیله ی تست اسیدی بودن مری از طریق یک لوله ی باریک و نرم به مری فرستاده می شود و انتهای دیگر این لوله به یک دستگاه ثبت کننده وضعیت متصل است که به کمر یا دور شانه بیمار وصل می شود و وضعیت بیمار را طی یک یا نیم روز ثبت می کند.

–    تست ارزیابی عضلات مری: در این تست حرکت ماهیچه های مری در هنگام بلع غذا و عملکرد عضلات مری ارزیابی می شود.

روش های درمان و پیشگیری

بسیاری از داروها می توانند در کاهش سوزش معده موثر باشند از جمله :

–    آنتی اسید ها : این دارو ها اسید معده را خنثی می کنند. داروهای آنتی اسید سریعا سوزش معده را برطرف می کنند اما نمی توانند آسیبی که به مری بر اثر برخورد با اسید معده ایجاد شده است را درمان کنند.

–    داروهای آنتاگونیست H2 ( مسدود کننده ی گیرنده ی H2 ) : آنتگونیست H2 دسته ای از دارو ها هستند که می توانند میزان اسید معده را کاهش دهند. اثر گذاری آن ها به سرعت داروهای آنتی اسید نیست اما پس از اثر گذاری نتایج آن ماندگار تر است و برای مدت طولانی تری سوزش را برطرف می کند.

–    داروهای مهارکننده پمپ پروتون: وظیفه اصلی این دسته از داروها نیز کنترل اسید معده است. لانسوپرازول و اومپرازول از جمله این دارو ها هستند.

علاوه بر داروهای گفته شده داروهای دیگری نیز برای کنترل سوزش معده و بازگشت اسید معده تجویز می شوند که پزشک بر حسب وضعیت بیمار داروی مناسب را تجویز می کند.
توصیه هایی برای بهبود سوزش سر دل و جلوگیری از آن :

–    وزن خود را متعادل نگه دارید: داشتن اضافه وزن باعث فشار آوردن به شکم و معده می شود و موجب می شود تحت فشار معده اسید را به مری بازگشت دهد.

–    لباس های خیلی تنگ نپوشید: پوشیدن لباس بسیار تنگ نیز موجب فشار به معده و قسمت پایینی مری می شود.

–    از خوردن غذاهایی که موجی تشدید حالت سوزش معده معده می شوند خودداری کنید

–    پس از خوردن غذا نخوابید: حداقل برای مدت سه ساعت پس از غذا خوردن از دراز کشیدن و خوابیدن خودداری کنید

–    دیر وقت غذا نخورید

–    در هنگام خوب سر خود را کمی بالا بگیرید: در صورتی که معمولا شب ها و هنگام خواب دچار سوزش معده می شوید بهتر است جای خواب خود را طوری درست کنید که از قسمت کمر به بالا ، بدنتان شیب داشته باشد و کمر و سر بالاتر قرار بگیرد. معمولا بالابردن سر به تنهایی توسط پشتی موثر نخواهد بود.

– از کسیدن سیگار خودداری کنید: کشیدن سیگار موجب ایجاد اختلال در عمکرد ماهیچه های مری می شود.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme