112

ورم روده (کولیت زخمی): درمان، علائم و علت

ورم روده، کولیت زخمی یا کولیت اولسراتیو (Ulcerative colitis) همگی اصطلاحاتی هستند که به نوعی به بیماری التهابی روده اشاره می‌کنند که موجب التهاب و زخم در دستگاه گوارش می‌شود. بیماری کرون نیز نوعی بیماری التهابی روده است، که در زمان انتخاب غذاها و نوشیدنی‌های مصرفی می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.

کولیت اولسراتیو یا کولیت زخمی یا زخم روده، بیماری است که سطح داخلی روده بزرگ و رکتوم را درگیر می کند. علائم بیماری معمولا به تدریج بروز می کنند. ورم روده یا کولیت روده می تواند به ضعف و ناتوانی بیمار منجر شود و عوارض جدی داشته باشد که جان بیمار را تهدید می کند. درمان ورم روده به طور قطعی وجود ندارد اما روش‌هایی برای کنترل علائم و نشانه های آن و فروکش کردن بیماری وجود دارند.

علائم


 ورم روده یا کولیت زخمی می تواند بسته به شدت و محل ایجاد التهاب در روده، علائم بسیار متفاوت و گوناگونی داشته باشد. بنابراین پزشکان کولیت زخمی را بر اساس محل وقوع آن، دسته بندی می کنند . بسته به این که کدام قسمت از روده شما ملتهب شده باشد ممکن است علائم و نشانه های زیر را داشته باشید:

  • اسهال که اغلب با خون یا عفونت همراه است
  • دل درد و دل پیچه
  • درد در قسمت راست روده
  • خونریزی از مقعد – همراه بودن مدفوع با مقادیر کمی خون در آن
  • عدم توانایی دفع کردن مدفوع با وجودی که احساس می کنید دستشویی دارید
  • کاهش وزن
  • خستگی مفرط
  • تب
  • اختلال رشد در کودکان

اکثر افرادی که به ورم روده یا کولیت زخمی مبتلا می شوند علائم خفیف تا متوسطی از خود بروز می دهند. علائم ممکن است به صورت دوره ای بروز کند و دوره های شدت گرفتن علائم و فروکش کردن آن در افراد مختلف متفاوت است.

انواع کولیت زخمی


 نسبت به این که چه میزان از روده بزرگ ملتهب شده است، کولیت زخمی را به چند نوع دسته بندی می کنند:

مشکل روده ممکن است خفیف باشد و التهاب روده تنها به رکتوم (راست روده) محدود باشد که به آن پروکتیت زخمی گفته می شود. در نوع دیگر بیماری قسمت های بیشتری از روده ملتهب می شوند و علائم بیماری نیز شدیدتر هستند. افرادی که در سنین پایین تر و جوانی به کولیت زخمی مبتلا می شوند، احتمال بروز علائم شدید تر در آن ها بیشتر است.

چه زمان به پزشک مراجعه کنم؟


 در صورتی که در چگونگی دفع مدفوع شما تغییرات مداومی به وجود آمده است یا در صورتی که یکی از علائم زیر را دارید، لازم است به پزشک مراجعه کنید :

  • دل درد
  • خون در مدفوع
  • اسهال مداوم که به داروهای ضد اسهال غیر تجویزی پاسخ نمی دهد
  • اسهالی که موجب بیدار شدن شما از خواب می شود
  • داشتن تب بدون دلیل مشخصی برای مدت بیش از یک یا دو روز

هرچند کولیت زخمی یک بیماری کشنده نیست اما یک وضعیت بسیار خطرناک است که در مواردی می تواند به عوارض بسیار جدی در بیمار منجر شود.

علت ها


 علت اصلی کولیت زخمی هنوز ناشناخته است. قبلا رژیم غذایی غلط و استرس به عنوان عوامل اصلی این بیماری شناخته می شدند اما امروزه پزشکان می دانند که این عوامل در وخیم شدن این بیماری موثرند، اما عوامل اصلی ایجاد کننده آن نیستند. یکی از علت های احتمالی این بیماری اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بدن است. هنگامی که سیستم ایمنی بدن می خواهد با یک ویروس که به بدن حمله کرده است، مقابله کند، واکنش های غیر طبیعی سیستم ایمنی می تواند علاوه بر حمله به ویروس یا باکتری موجب حمله به سلول های بدن در دستگاه گوارش نیز شود.

به نظر می رسد که وراثت نیز در ابتلا به این بیماری موثر است، چرا که ابتلا به این بیماری در افرادی که یکی از نزدیکان آن ها هم به این بیماری مبتلا بوده اند، بیشتر شایع است. با این وجود افراد بسیاری نیز هستند که بدون هیچ سایقه خانوادگی به این بیماری مبتلا می شوند.

عوامل خطر


 کولیت زخمی در زنان و مردان به یک نسبت ایجاد می شود. سایر عواملی که در ریسک ابتلا به این بیماری موثرند، عبارتند از:

  • سن : این بیماری معمولا در سنین زیر سی سال بروز می کند. البته این بیماری ممکن است در هر سنی بروز کند و برخی افراد حتی پس از شصت سالگی به آن مبتلا می شوند.
  • نژاد : سفید پوستان ریسک بسیار بالاتری برای ابتلا به این بیماری دارند. البته سیاه‌پوستان نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند.
  • سابقه خانوادگی: در صورتی که یکی از نزدیکان یا اعضای خانواده شما به این بیماری مبتلاست، احتمال بروز آن در شما نیز بیشتر است.
  • مصرف ایزوترتینوئین: ایزوترتینوئین، نام دارویی است که گاهی برای درمان آکنه و آکنه های کیستیک به کار می رود. برخی مطالعات نشان داده اند که مصرف این دارو می تواند احتمال ابتلا به بیماری های التهابی روده را افزایش دهد البته ارتباط مستقیمی بین کولیت زخمی و مصرف ایزوترتینودین وجود ندارد.

عوارض


 عوارض احتمالی بیماری کولیت زخمی یا کولیت اولسراتیو عبارتند از:

  • خونریزی شدید
  • سوراخ شدن روده
  • از دست دادن آب بدن به مقدار زیاد
  • اختلالات کبدی(از عوارض نادر)
  • پوکی استخوان
  • التهاب پوست، مفاصل و چشم و زخم های دهانی
  • بالا رفتن خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ
  • ورم کردن روده با سرعت زیاد(مگا کولون)
  • بالا رفتن خطر تشکیل لخته خون در رگ ها و در نتیجه بالا رفتن خطر سکته قلبی

تست و تشخیص


 معمولا با مشاهده علائم بیمار، بعد از این که احتمال ابتلا به سایر بیماری های گوارشی بررسی و رد شدن ، وجود کولیت زخمی تشخیص داده می شود. برای تایید این تشخیص، پزشک ممکن است یکی یا چند مورد از آزمایشات زر را تجویز کند:

  • آزمایش خون: برای بررسی کم خونی در بدن
  • آزمایش نمونه ی مدفوع: وجود گلبول های سفید خون در مدفوع می تواند نشان دهنده ی ابتلا به کولیت زخمی یا ورم روده باشد
  • کولونوسکوپی: با انجام این روش تشخیصی پزشک می تواند با استفاده از یک لوله نرم و منعطف که به منبع نوری و دوربین مجهز است و وارد روده می شود، درون روده شما را ببیند. برای انجام کولونوسکوپی پزشک همچنین می تواند از سطح داخلی روده شما نمونه برداری کند تا آن را برای ارزیابی به آزمایشگاه بفرستد. گاهی گرفتن نمونه از روده می تواند تشخیص پزشک را به طور قطعی تایید کند.
  • سیگموئیدوسکوپی: در صورتی که روده شما شدیدا ملتهب است و به همین علت انجام کولونوسکوپی ممکن نیست، به جای کولونوسکوپی و دیدن کل روده بزرگ پزشک سیگموئیدوسکوپی را برای دیدن قسمت انتهایی روده انجام می دهد.
  • عکسبرداری اشعه ایکس از دستگاه گوارش
  • سی.تی.اسکن

روش‌های درمانی


 درمان کولیت زخمی اغلب شامل دارو درمان و جراحی می شود. داروهای بسیاری در درمان کولیت زخمی می تواند موثر باشند. نوعی که پزشک برای شما تجویز می کند به شدت بیماری شما بستگی دارد. همچنین گروهی از داروها ممکن است روی برخی بیماران بسیار موثر باشد، در حالی که برای بیماران دیگر موثر نیست؛ بنابراین باید پی برد به این که بدن شما به چه گروه دارویی پاسخ می دهد و این کار ممکن است کمی زمان بر باشد. علاوه بر این، به این علت که برخی از داروها عوارض جانبی زیادی دارند، لازم است در تصمیم گیری برای مصرف آن ها، میزان سود و زیانی که دارند در نظر گرفته شود. انواع داروها عبارتند از:

داروهای ضد التهاب

 استفاده از داروهای ضد التهاب، معمولا اولین گزینه انتخابی پزشک برای درمان بیماری های التهابی روده است که شامل موارد زیر می شود:

  • آمینوسالیسیلات ها: سولفاسالازین( آزولفیدین) می تواند علائم ناشی از التهاب روده ها را بهبود دهد ولی این داروها، دارای عوارض جانبی مانند ناراحتی های گوارشی و سردرد هستند.
  • کورتیکاستروئید ها: این دارو ها که شامل پردینوزون و هیدروکورتیزون می شوند، تنها برای موارد نسبتا شدید بیماری است و در مواقعی به کار می روند که سایر دارو ها بی نتیجه بوده اند.

داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی

این داروها نیز التهاب روده را کاهش می دهند، اما این کار را با متوقف کردن سیستم ایمنی بدن که باعث التهاب شده است، انجام می‌دهند. برای برخی از افراد ترکیبی از این دارو ها بهتر از مصرف یک نوع واحد جواب می‌دهد. داروهای کورتیکاستروئید نیز ممکن است در ترکیب با داروهای ضد سیستم ایمنی بدن استفاده شوند. در این حالت داروهای کورتیکاستروئید موجب بهبود بیماری می شوند و داروهای ضد سیستم ایمنی بدن نیز این حالت بهبودی را حفظ می کنند. داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی بدن عبارتند از:

  • آزاتیوپرین (آزایان،ایموران)و رکپتوپورین ( پورینتول و پوریکسام)
  • سیکلوسپورین(نئورال و سندیمون)
  • اینفیلیکسیماب و ادالیموباب و گولیموباب
  • ودولیزوماب (انتیویو)

دیگر داروها :

  • آنتی بیوتیک
  • داروهای ضد اسهال
  • داروهای مسکن
  • داروهای مکمل آهن

جراحی

با روش جراحی در اغلب موارد می توان کولیت زخی را از میان برد. اما این روش درمانی به معنای برداشتن کامل روده بزرگ و راست روده است. اما معمولا جراح در انجام این عمل جراحی کاری می کند که نیازی به متصل کردن یک کیسه به شکم بیمار برای جمع آوری مدفوع پس از جراحی نباشد، به این صورت که جراح پس از برداشتن روده و رکتوم توسط یک شی کیسه مانند از درون شکم، انتهای روده کوچک را به مقعد وصل می کند تا بیمار تقریبا بتواند به حالت عادی عمل دفع را انجام دهد.

در برخی موارد گذاشتن کیسه داخلی ممکن نیست و جراح یک سوراخ روی شکم ایجاد می کند که این سوراخ روی شکم دائمی است و این سوراخ به یک کیسه که به بدن بیمار متصل شده است، وصل شده تا مدفوع بیمار از طریق آن جمع آوری شود.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme