he2736

پولیپ روده چیست؟ درمان،علائم و علت

تصویر بالا دیواره روده در حالت طبیعی و تصویر پایین وجود پولیپ در دیواره روده را نشان می‌دهد.

پولیپ روده، توده کوچکی از سلول‌ها است که روی دیواره روده تشکیل می‌شود. البته، برخی پولیپ‌های روده به مرور زمان به سرطان روده تبدیل می‌شوند، که اگر در مراحل پیشرفته تشخیص داده شود کشنده خواهد بود.

هرکسی ممکن است دچار پولیپ‌های روده شود؛ البته افراد بالای 50 سال دارای اضافه وزن یا سیگاری و یا آن‌هایی که دارای سابقه خانوادگی پولیپ‌های روده یا سرطان روده هستند بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه قرار دارند.

اغلب، پولیپ‌های روده باعث بروز هیچ‌گونه علائمی نمی‌شوند. برای همین انجام مرتب آزمایش‌های غربالگری مثل کولونوسکوپی ضروری است، زیرا معمولاً پولیپ‌هایی که در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شوند را، می‌توان بدون هیچ خطری و به طور کامل خارج کرد. بهترین راه پیشگیری از سرطان روده انجام آزمایش‌های غربالگری برای تشخیص پولیپ‌ها است.

انواع پولیپ‌های روده


 پولیپ‌های روده انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

  • ادنوما (ادنوماتوز): حدود دو سوم تمام پولیپ‌ها ادنوما هستند که البته تنها درصد کمی از آن‌ها سرطانی می‌شوند. در عین حال، تقریباً تمامی پولیپ‌های بدخیم از نوع ادنوما هستند.
  • دندانه‌دار: سرطانی شدن این نوع پولیپ‌ها به اندازه و محل آن‌ها در روده بستگی دارد. پولیپ‌های دندانه‌دار بالای مقعد، که به آن‌ها پولیپ‌های هیپرپلاستیک هم گفته می‌شود، به ندرت بدخیم می‌شوند. تشخیص پولیپ‌های دندانه‌دار بزرگتر، که عموماً مسطح (بدون پایه) هستند دشوار است؛ آن‌ها در بالای روده بزرگ قرار داشته و احتمال سرطانی شدن دارند.
  • التهابی: این پولیپ‌ها به دنبال بروز کولیت‌های اولسراتیو یا بیماری کرون روده به وجود می‌آیند. خود این پولیپ‌ها آن‌چنان تهدیدی محسوب نمی‌شوند، اما داشتن کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون، در کل، احتمال بروز سرطان روده را بالا می‌برد.

علائم


 پولیپ‌های روده اغلب باعث بروز هیچگونه علائمی نمی‌شوند و برای همین، معمولاً افراد زمانی متوجه می‌شوند چنین عارضه‌ای دارند که پزشک آن‌ها را در حین معاینه روده تشخیص دهد.

البته برخی افراد مبتلا به پولیپ‌های روده موارد زیر را تجربه می‌کنند:

  • خونریزی مقعد: این مشکل می‌تواند نشانه‌ای از وجود پولیپ‌ها یا سرطان روده یا عارضه‌های دیگری مانند هموروئید یا پارگی‌های جزئی در مقعد باشد.
  • تغییر رنگ مدفوع: خون می‌تواند به شکل رگه‌های قرمزی در مدفوع نیز ظاهر شده یا باعث سیاه رنگ شدن آن شود. البته تغییر رنگ مدفوع می‌تواند ناشی از برخی غذاها، داروها یا مکمل‌ها هم باشد.
  • تغییر عادات روده‌ای: یبوست یا اسهالی که بیش از یک هفته طول می‌کشد، می‌تواند نشانه وجود یک پولیپ روده باشد. البته عارضه‌های دیگری هم هستند که می‌توانند باعث تغییر عادات روده‌ای شوند.
  • درد، حالت تهوع یا استفراغ: یک پولیپ روده بزرگ می‌تواند، بخشی از مسیر روده را مسدود کرده و باعث شکم‌درد، حالت تهوع یا استفراغ شود.
  • کم‌خونی فقر آهن: خونریزی پولیپ‌ها به آرامی و به مرور زمان رخ می‌دهد، به طوریکه هیچ خونی در مدفوع دیده نمی‌شود. خونریزی مزمن باعث از دست رفتن آهن بدن می‌شود که برای تولید هموگلوبین (ماده‌ای که به سلول‌های قرمز خون امکان حمل اکسیژن به نقاط مختلف بدن را می‌دهد) مورد نیاز است. در نتیجه این وضعیت، کم‌خونی فقر آهن رخ می‌دهد که باعث احساس خستگی و تنگی نفس می‌شود.

چه موقع باید به دکتر مراجعه کرد


در صورت وجود علائم زیر باید به پزشک مراجعه کنید:

  • درد شکم
  • وجود خون در مدفوع
  • تغییر در عادات روده‌ای که بیش از یک هفته طول می‌کشد

اگر شرایط زیر را دارید باید مرتباً آزمایش‌های تشخیص پولیپ را انجام دهید:

  • 50 ساله یا بالاتر باشید.
  • دارای عوامل خطرزا، مثل سابقه خانوادگی سرطان روده باشید. افرادی که در معرض ریسک بالایی هستند، می‌بایست انجام مرتب آزمایش‌ها را خیلی زودتر از 50 سالگی شروع کنند.

علت‎ها و دلایل


 سلول‌های سالم به شکلی منظمی رشد کرده و تقسیم می‌شوند. جهش‌های موجود در برخی ژن‌های به‌خصوص، باعث می‌شوند سلول‌ها، حتی در زمانی که نیازی به سلول‌های جدید نیست هم، به تقسیم‌ شدنشان ادامه بدهند. این وضعیت در روده و مقعد باعث تشکیل پولیپ می‌شود. پولیپ‌ها می‌توانند در هر جایی از روده شکل بگیرند.‌ در کل، هرچه پولیپ بزرگتر باشد، احتمال سرطان بیشتر است.

عوامل خطرزا


 عواملی که در ایجاد سرطان یا پولیپ‌های روده نقش دارند عبارتند از:

  • سن: اکثر کسانی که پولیپ روده دارند، 50 ساله یا مسن‌تر هستند.
  • عارضه‌های التهابی روده: مثل کولیت اولسراتیو و بیماری کرون.
  • سابقه خانوادگی: اگر کسی والدین، خواهر یا برادر و یا فرزند مبتلا به پولیپ داشته باشد، احتمال دچار شدنش به سرطان یا پولیپ‌های روده بیشتر است. اگر تعداد زیادی از اعضاء خانواده یک فرد به این عارضه مبتلا باشند احتمال ابتلای آن فرد نیز بیشتر خواهد بود. در برخی افراد، این ارتباط ارثی نیست.
  • استعمال الکل و دخانیات.
  • چاقی مفرط و ورزش نکردن.
  • نژاد: در میان نژادها، آفریقایی-آمریکایی‌ها بیش از سایرین در معرض ابتلا به سرطان روده هستند.
  • دیابت نوع 2: خصوصاً اگر به خوبی کنترل نشده باشد.

اختلالات ارثی منجر به پولیپ

در موارد نادری، افراد برخی جهش‌های ژنتیکی را به ارث می‌برند که باعث تشکیل پولیپ‌های روده می‌شوند. اگر شما هم یکی از این جهش‌های ژنتیکی را داشته باشید، احتمال ابتلایتان به سرطان روده بزرگ بیشتر خواهد بود. پایش و تشخیص زود هنگام به جلوگیری از بروز این سرطان‌ها یا کاهش سرعت گسترش آن‌ها کمک می‌کند.

اختلالات ژنتیکی منجر به پولیپ‌های روده

اختلالات ژنتیکی منجر به پولیپ‌های روده عبارتند از:

  • سندرم لینچ: که به آن سرطان غیرپولیپی ارثی روده بزرگ هم گفته می‌شود.
  • پوليپ ادنوماتوز خانوادگي (FAP): اختلال نادری است که باعث تشکیل صدها یا هزاران پولیپ در دیواره روده شده و شروع آن در طول دوره نوجوانی است.
  • سندرم گاردنر: شکل دیگری از پوليپ ادنوماتوز خانوادگي است که باعث می‌شود، پولیپ در سراسر روده‌ای بزرگ و کوچک رشد کنند.
  • پولیپ مرتبط با MYH (MAP): عارضه‌ای شبیه پوليپ ادنوماتوز خانوادگي و ناشی از جهش‌های موجود در ژن MYH است.
  • سندرم پوتز-جگرز: عارضه‌ای که با ایجاد کک‌مک در تمام بدن، از جمله لب‌ها، لثه‌ها و پاها شروع می‌شود و پس از آن پولیپ‌های غیرسرطانی در سرتاسر روده‌ها تشکیل می‌شوند.
  • سندرم پولیپ دندانه‌دار: عارضه‌ای است که منجر به تشکیل چندین پولیپ ادنومای دندانه‌دار در قسمت بالایی روده بزرگ می‌شود.

عوارض


 بعضی از پولیپ‌های روده، سرطانی می‌شوند. هر چه پولیپ‌ها زودتر خارج شوند، احتمال بدخیم شدن آن‌ها کمتر است.

آزمایش‌ها و تشخیص


 آزمایش‌های غربالگری نقشی کلیدی در تشخیص پولیپ‌ها، پیش از سرطانی شدن دارند. روش‌های غربالگری عبارتند از:

  • کولونوسکوپی: حساس‌ترین آزمایش برای تشخیص سرطان و پولیپ‌های روده است. در صورت تشخیص پولیپ، پزشک می‌تواند فوراً آن را خارج کند یا از بافت آن، برای آنالیز، نمونه‌برداری کند (بیوپسی).
  • کولونوسکوپی مجازی (سی‌تی کولونوسکوپی): یک آزمایش کم تهاجمی است که در آن از یک دستگاه سی‌تی‌اسکن برای مشاهده داخل روده بزرگ استفاده می‌شود. آماده شدن برای کولونوسکوپی مجازی، مشابه آماده شدن برای کولونوسکوپی است. البته، اگر یک پولیپ پیدا شد برای خارج کردن آن به کولونوسکوپی نیاز است.
  • سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر: که در آن، یک لوله باریک چراغ‌دار به مقعد وارد می‌شود تا مقعد و خصوصاً یک سوم انتهایی آن (سیگموئید)، معاینه شود. اگر یک پولیپ پیدا شد برای خارج کردن آن به کولونوسکوپی نیاز است.

2

دارو و درمان


 معمولاً پزشک می‌تواند تمامی پولیپ‌های پیدا شده در طول معاینه روده را خارج کند. گزینه‌های موجود برای خارج کردن پولیپ‌ها عبارتند از:

  • خارج‌سازی در طول غربالگری: می‌توان با انبر نمونه‌برداری یا یک حلقه سیمی که دور پولیپ‌ها قرار می‌گیرد، اکثر آن‌ها را خارج کرد. برای انجام بهتر این کار، مایعی به زیر پولیپ تزریق می‌شود، که آن را از دیواره روده جدا می‌کند. این تزریق برای پولیپ‌های بزرگتر از 2 سانتی‌متر انجام می‌شود.
  • جراحی کم‌تهاجمی: پولیپ‌های بسیار بزرگ یا آن‌هایی که خارج کردنشان در طول غربالگری خطرناک است، معمولاً با استفاده از جراحی کم‌تهاجمی برداشته می‌شوند.
  • خارج‌سازی روده و مقعد: اگر بیمار مبتلا به یک سندرم ارثی نادر، مثل پوليپ ادنوماتوز خانوادگي باشد، با استفاده از جراحی مقعد و روده‌اش، خارج می‌شوند (پروکتوکولکتومی کلی).

پیشگیری


 می‌توانید با انجام مرتب آزمایش‌های غربالگری، خطر ابتلا به پولیپ‌های روده و سرطان روده بزرگ را تا حد زیادی کاهش دهید. البته، با اعمال تغییرات زیر در سبک زندگی‌تان هم می‌توانید به پیشگیری از این عارضه کمک کنید:

  • میوه، سبزی و غلات کامل بخورید.
  • مصرف چربی را کم کنید.
  • از مصرف دخانیات خودداری کنید.
  • به طور مرتب ورزش کنید و وزنتان را متعادل نگه‌دارید.
  • درمورد مصرف کلسیم با پزشکتان مشورت کنید؛ تحقیقات نشان داده، که افزایش مصرف کلسیم به پیشگیری از تشکیل مجدد پولیپ‌های ادنومای روده کمک می‌کند. البته مشخص نیست که آیا کلسیم به پیشگیری از سرطان روده کمک می‌کند یا خیر.
  • درمورد مصرف کلسیم با پزشکتان مشورت کنید: مصرف منظم آسپرین، خطر ابتلا به پولیپ را کاهش می‌دهد. البته مصرف آسپرین می‌تواند خطر خونریزی معده و روده را افزایش دهد، بنابراین پیش از مصرف با پزشکتان مشورت کنید.

اگر در معرض ابتلا به پولیپ روده هستید، بهتر است با گزینه‌های درمانی موجود بیشتر آشنا شوید: اگر سابقه خانوادگی ابتلا به پولیپ‌های روده را دارید، جهت دریافت مشاوره ژنتیک اقدام کنید.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme