دارو

داروهای ضد اضطراب و ضد استرس

برای درمان اختلالات اضطرابی، انواع بسیار مختلفی از داروها از جمله داروهای سنتی ضد اضطراب مانند “بنزودیازپین‌ها” و گزینه‌های جدیدتری مانند داروهای ضد افسردگی و “مسدود کننده‌های گیرنده بتا” استفاده می‌شود. هرچند این داروها می‌توانند بسیار موثر باشند، اما اختلالات اضطرابی را درمان نمی‌کنند. تاثیر این داروها صرفا” تسکین موقتی اضطراب است، از این‌رو قادر به درمان علت اساسی اختلال اضطرابی نمی‌باشند. غالبا” پس از قطع مصرف این داروها، علایم اضطراب مجددا” با تمام قوا بازمی‌گردد. آگاهی از خطرات ناشی از داروهای ضد اضطراب بسیار حائز اهمیت است.

داروهای ضد اضطراب می‌تواند طیف وسیعی از عوارض جانبی ناخوشایند و گاهی خطرناک را به‌همراه داشته باشد. همچنین بسیاری از این داروها از نظر روحی و جسمی اعتیاد آورند.

داروهای ضد اضطراب (آرام بخش‌ها / بنزودیازپین‌ها)


داروهای ضد اضطراب که به عنوان آرام‌بخش‌ها نیز شناخته شده‌اند، با کند کردن سیستم عصبی مرکزی، موجب تسکین اضطراب می‌شوند. اثرات آرامش‌بخش و ریلکس کننده این داروها، آن‌ها را بسیار محبوب ساخته است، به‌طوری که رایج‌ترین نوع داروی تجویز شده برای اضطراب هستند. داروهای ضد اضطراب عبارتند از:

  • زاناکس (آلپرازولام)
  • کلونوپین (کلونازپام)
  • والیوم (دیازپام)
  • آتیوان (لورازپام)

بنزودیازپین‌ها به‌ سرعت عمل می‌کنند، به طوری که معمولا” طی سی دقیقه تا یک ساعت تاثیر آرام بخش آن‌ها آشکار می‌شود. به همین دلیل است که مصرف بنزودیازپین‌ها هنگام بروز یک حمله ترس یا اضطراب شدید، بسیار موثر وکارساز است.

عوارض جانبی داروهای ضد اضطراب


معمولا” هرچه دوز این داروها بالاتر باشد، عوارض جانبی بیشتری نیز درپی خواهد داشت. با این حال، برخی از افراد، حتی در دوزهای پایین بنزودیازپین‌ها دچار احساس خواب آلودگی، گیجی، آشفتگی و ناهماهنگی می‌شوند، حتی برخی افراد، روز بعد نیز احساس خماری ناشی از دارو را تجربه می‌کنند.

عوارض جانبی شایع بنزودیازپین‌ها یا آرام‌بخش‌ها

  • خواب آلودگی، فقدان انرژی
  • شلختگی، واکنش کند
  • لکنت زبان
  • احساس سردرگمی و عدم تعلق
  • افسردگی
  • سرگیجه، احساس سبکی
  • تفکر و قضاوت مختل
  • از دست دادن حافظه، فراموشی
  • تهوع، ناراحتی معده
  • تاری دید یا دوبینی

اثرات متناقض داروهای ضد اضطراب


با وجود خصوصیات سداتیو (آرام‌بخش) این داروها، برخی از افراد حالات هیجانی متناقض را تجربه می‌کنند. شایع‌ترین واکنش‌های متناقض عبارتند از: افزایش اضطراب، تحریک‌پذیری و بی‌قراری. با این حال، عوارض شدیدتری نیز می‌تواند رخ دهد، از جمله:

• مانیا (شیدایی)

• خصومت و خشم

• رفتار پرخاشگرانه و تکانشی

• توهم

جوانب ایمنی داروهای ضد اضطراب و عوامل خطر


فراتر از عوارض جانبی شایع، مصرف داروهای ضد اضطراب با خطرات دیگری نیز همراه است. اگرچه مصرف داروهای ضد اضطراب آرام‌بخش به صورت گاه به گاه و در دوزهای پایین، نسبتا” بی‌خطر است، اما ترکیب آن‌ها با داروهای دیگر و یا مصرف طولانی مدت آن‌ها می‌تواند به مشکلات شدیدی منجر شود. علاوه‌بر این، برخی از افراد واکنش‌های جانبی نسبت به هر مقدار از داروهای ضد اضطراب نشان می‌دهند. مصرف این داروها، برای همه بی‌خطر نیست، حتی زمانی‌که مسئولانه مصرف می‌شوند.

تداخلات دارویی و مصرف بیش از حد دارو (اور دوز)


اثرات سمی داروهای ضد اضطراب، هنگام ترکیب با سایر داروهای ضد افسردگی سیستم عصبی مرکزی، افزایش می‌یابد.

عوامل خطرساز داروهای ضد اضطراب


هر فردی با مصرف داروهای ضد اضطراب، می‌تواند اثرات جانبی ناخوشایند یا خطرناک را تجربه کند. اما این افراد در معرض خطر بیشتری هستند:

  • افراد بالای 65 سال.
  • زنان باردار.
  • افراد دارای سابقه مصرف مواد مخدر.

اعتیاد به دارو و ترک آن


بسیاری از افراد، داروهای ضد اضطراب را برای مدت زمان طولانی مصرف می‌کنند. این کاری پرمخاطره است، زیرا مصرف منظم بنزودیازپین‌ها به سرعت منجر به وابستگی جسمی می‌شود. مسئله تحمل دارو نیز مشکل شایعی است، به این معنی که دوز داروی مورد نیاز برای تسکین اضطراب افراد به طور صعودی افزایش می‌یابد. اکثر افراد، با مصرف داروهای ضد اضطراب، طی چند ماه به آن وابسته می‌شوند، اما این مشکلات ممکن است زودتر از این زمان به‌وجود آید. برای برخی افراد، وابستگی به این داورها تنها بعد از چند هفته ایجاد می‌‌شود. هنگامی که فرد از لحاظ فیزیکی وابسته به داروی اضطراب باشد، توقف مصرف آن کاری دشوار خواهد بود. زیرا بدن به مصرف دارو عادت می‌کند، بنابراین اگر دوز دارو کاهش یابد و یا متوقف شود، علائم “سندروم ترک دارو” بروز خواهد کرد. مسئله دیگر “وابستگی روانی” به مصرف داروها است. اگر فرد اضطراب خود را با تکیه بر یک داروی ضد اضطراب، کنترل کند، ممکن است اطمینان به توانایی‌های خود برای مقابله با مشکلات زندگی را از دست بدهد و به تدریج فکر کند که برای زنده ماندن “نیاز” به مصرف این داروها دارد.

سایر انواع داروهای ضد اضطراب


از آنجا که جوانب ایمنی بسیار زیادی مرتبط با داروهای ضد اضطراب وجود دارد، داروهای دیگر با استقبال بیشتری مواجه شده‌اند. داروهای جایگزین برای آرام‌بخش‌های ضد اضطراب و افسردگی، عبارتند از: “بوسپیرون” و “مسدود کننده‌های مسیر بتا”.

داروهای ضد افسردگی

داروهای ضد افسردگی، اغلب نسبت به داروهای ضد اضطراب سنتی ترجیح داده می‌شوند. زیرا خطر وابستگی و سوء مصرف آن کمتر است. از آنجا که پس از 4 تا 6 هفته مصرف داروهای ضد افسردگی، علائم کاهش اضطراب پدیدار می‌گردد، بنابراین مصرف آن‌ها یک “نیاز ضروری” نخواهد شد. داروهای ضد افسردگی که به طور گسترده برای درمان اضطراب تجویز می‌شوند، داروهای SSRI هستند، ازجمله: “پروزاک”، “زولوفت” (سرترالین)، “پاکسیل”، “لکساپرو” و “سلکسا” (Celexa). عوارض جانبی شایع عبارتند از:

  • تهوع
  • عصبانیت
  • سردرد
  • خواب آلودگی
  • اختلال عملکرد جنسی
  • سرگیجه
  • ناراحتی معده
  • افزایش وزن
  • خطر اقدام به خودکشی

بوسپیرون (BuSpar)

“بوسپیرون” که با نام تجاری “BuSpar” شناخته شده است، داروی ضد اضطراب جدیدتری است که به عنوان یک آرام‌بخش ضعیف عمل می‌کند. بوسپیرون همانند داروهای SSRI، با افزایش سروتونین و کاهش دوپامین در مغز، اضطراب را کاهش می‌دهد. بوسپیرون در مقایسه با داروهای ضد اضطراب سنتی مانند “زاناکس”، عملکرد کندتری دارد. همچنین مزایای متعددی نسبت به داروهای ضد اضطراب قدیمی‌تر دارد، از جمله اینکه به عنوان یک داروی آرام بخش نیست، حافظه و هماهنگی را مختل نمی‌کند، چندان اعتیاد آور نیست و عوارض پس از ترک آن، حداقل است. عوارض جانبی شایع “بوسپیرون” عبارتند از:

  • تهوع
  • سردرد
  • سرگیجه
  • خواب آلودگی
  • ناراحتی معده
  • یبوست
  • اسهال
  • خشکی دهان

مسدود کننده مسیر بتا (بتا بلاکر)

“مسدود کننده‌های مسیر بتا”، نوعی از داروهای مورد استفاده در درمان فشار خون بالا و مشکلات قلبی هستند. با این حال، این داروها بدون پشتوانه علمی (به صورت off-lable) برای اضطراب تجویز می‌شوند. مسدود کننده‌های مسیربتا، اثرات “نوراپی نفرین” (هورمون استرس برای واکنش جنگ و گریز) را مسدود می‌کنند. مسدود کننده‌های بتا شامل داروهایی از قبیل “پروپرانولول” (ایندرال) و “آتنولول” (تنورمین) است. عوارض جانبی شایع آن عبارتند از:

• سرگیجه

• خواب آلودگی

 • تهوع

• نبض آرام غیرعادی

انتخاب داروی ضد اضطراب مناسب


اگر شما در حال تصمیم‌گیری در مورد درمان دارویی اضطراب خود هستید، سنجیدن جوانب مثبت و منفی آن با کمک پزشک خود از اهمیت زیادی برخوردار است. این نیز مهم است که از عوارض جانبی شایع آن آگاه شوید. طیف این عوارض جانبی شامل اضطراب خفیف آزار دهنده مانند خشکی دهان و مشکلات شدیدتری مانند تهوع حاد و یا افزایش وزن چشمگیر می‌باشد. برای هر نوع داروی ضد اضطراب، شما باید میان عوارض جانبی و منافع آن تعادل برقرار سازید.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme