81689617-70044642

عفونت روده و معده (اسهال و استفراغ): علت و درمان

عفونت معده و روده بر اثر ویروسی شدن دستگاه گوارش ایجاد می‌شود و موجب اسهال، دلدرد و دلپیچه، حالت تهوع و استفراغ  و گاهی اوقات تب کردن بیمارمی‌شود.

مهمترین راه انتقال ویروس به بدن شخص سالم در تماس بودن با شخص مبتلا به ویروس یا مصرف آب یا غذای آلوده  است. در صورتی که به غیر از ابتلا به این عفونت مشکل دیگری ندارید به احتمال زیاد، بدون دچار شدن به عوارض خاصی درمان خواهید شد. اما در افراد مسن و در نوزادان و افرادی که دچار اختلالات سیستم ایمنی بدن هستند ، عفونت دستگاه گوارش می‌تواند کشنده باشد. در این افراد راه درمان قطعی وجود ندارد، بنابراین پیشگیری از اهمیت بالایی برخوردار است. علاوه بر توجه به آب و غذایی که مصرف می‌شود و اطمینان از سالم بودن و آلوده نبودن آن، شستن مداوم دست‌ها نیز اهمیت زیادی دارد.

علائم


1

علائم عفونت معده و روده شامل موارد زیر می‌شود :

  • اسهال بسیار آبکی که معمولا خونی نیست (اسهال خونی معمولا نشانه ی عفونتی متفاوت و از نوع خطرناک تر است)
  • دل‌درد و دل پیچه
  • حالت تهوع و استفراغ
  • درد موضعی عضلات یا سردرد
  • تب ملایم

بسته به علت عفونت معده و روده، ممکن است علائم بین یک تا سه روز پس از انتقال ویروس به بدن بروز کنند. علائم ممکن است خفیف یا شدید باشند. در اغلب موارد این علائم یک یا دو روز ادامه دارند اما گاهی ممکن است تا 10 روز ادامه پیدا کنند.

اسهال ویروسی ناشی از ویروس‌های کلوستریدیوم و سالمونلا و ایکولی و ابتلا به انگل‌هایی مانند ژیاردیا، علائمی ‌کاملا مشابه با عفونت دستگاه گوارش، در شخص ایجاد می‌کند، بنابراین گاهی تشخیص بین این موارد مشکل است.

چه زمان به پزشک مراجعه کنم؟


 در صورتی که بزرگسال هستید با مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • بیش از 24 ساعت است که به علت استفراغ نمی‌توانید مایعات را در معده خود نگه دارید و بالا می‌آورید
  • بیش از دو روز است که حالت تهوع و استفراغ دارید
  • در استفراغ شما خون وجود دارد
  • دچار کم آبی شده‌اید: علائم کم آبی عبارتند از: تشنگی، خشکی دهان، زردی زیاد ادرار، کم بودن یا نداشتن ادرار، خستگی شدید، سرگیجه، سبکی سر
  • وجود خون در مدفوع
  • داشتن تب حدود 40 درجه

در مورد کودکان و نوزادان:

در صورتی که کودک یا نوزاد شما به این حالت دچار شده است، بعد از استفراغ حدود 15 تا 20 دقیقه به معده او استراحت دهید و سپس مقدار کمی ‌مایعات به او بدهید. در صورتی کودک از شیر مادر تغذیه می‌کند، به او شیر دهید و در صورتی که از شیر خشک تغذیه می‌کند، در شیشه شیر او کمی‌ محلول دی هیدراته بریزید. به خاطر داشته باشید لازم نیست که این محلول را رقیق کنید.

با مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • داشتن تب در حدود 38.9 درجه
  • در صورتی که کودک کسل یا بسیار بد خلق است
  • در صورتی که کودک بسیار احساس ناراحتی یا درد می‌کند
  • در اسهال کودک خون وجود دارد
  • کودک علائم بی آبی را دارد – با در نظر داشتن میزان مصرف مایعات توسط کودک و ادرار او سعی کنید مراقب علائم بی آبی در کودک خود باشید

در نظر داشته باشید که پس دادن شیر(اصطلاحا اوغ زدن) برای کودکان و شیرخواران امری عادی است اما استفراغ کردن و بالا آوردن به طور کامل نشانه‌ی بیماری است. کودکان به دلایل مختلفی ممکن است استفراغ کند، که در برخی موارد مراجعه سریع به پزشک ضروری است. در صورت مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • استفراغ کودک بیش از چند ساعت طول کشیده است
  • بیشتر از 6 ساعت است که پوشک خود را خیس نکرده است
  • در مدفوع او خون وجود دارد یا اسهال شدید دارد
  • روی سر او یک نقطه‌ی نرم شکل گرفته است
  • دهان او خشک است یا بدون اشک ریختن گریه می‌کند
  • اغلب زمان‌ها خواب آلود است ، بی حوصله است یا پاسخ و واکنشی نشان نمی‌دهد.

دلایل


 در اغلب موارد، علت ابتلا به عفونت معده روده خوردن غذای آلوده است و یا این که وسایل شخصی خود یا حوله یا غذای خود را یا شخص آلوده به ویروس به اشتراک گذاشته اید.

تعدادی از ویروس‌هایی که می‌توانند موجب عفونت معده و روده شوند عبارتند از:

  • نور و ویروس‌ها: هم کودکان و هم بزرگسالان توسط این ویروس بیمار می‌شوند. این ویروس شایع‌ترین دلیل ابتلا به مسمومیت‌های غذایی در جهان است. نور و ویروس‌ها ممکن است بین اعضای یک خانواده یا افرادی که به دور یکدیگر جمع هستند، منتقل شود. احتمال انتقال این ویروس در بین افرادی که در یک فضای کوچک و بسته هستند، بسیار بیشتر است. در اغلب موارد علت انتقال بیماری خوردن آب و غذای آلوده است، هرچند احتمال آن هست که بر اثر تماس با شخص آلوده نیز مبتلا شوید.
  • روتا ویروس: روتا ویروس‌ها شایع ترین عامل عفونت معده و روده در کودکان هستند. این ویروس اغلب بر اثر داخل کردن انگشت یا اشیای دیگر در دهان کودک به او منتقل می‌شود. این عفونت در نوزادان و شیرخواران بسیار شدید تر است. در صورتی که افراد بزرگسال به این ویروس مبتلا شوند، ممکن است هیچ علائمی‌از خود بروز ندهند اما این ویروس را به دیگران منتقل کنند. در برخی کشور‌ها واکسن ضد عفونت دستگاه گوارش در دسترس است و به نظر می‌رسد که در پیشگیری از این بیماری موثر بوده است.

گاهی اوقات، خوردن برخی غذاهای دریای خصوصا صدفی که به خوبی پخته نشده می‌تواند موجب انتقال ویروس شود. هرچند در اغلب موارد اسهال، ناشی از مصرف آب آلوده است اما گاهی نیز ویروس بر اثر گرفتن غذا از دست شخصی منتقل می‌شود که بعد از استفاده از دستشویی دستان خود را نشسته است.

عوارض


مهمترین عوارض عفونت معده و روده کمبود آب بدن یا دی هیدرات بدن است. در این حالت بدن با کمبود شدید آب و مواد معدنی و الکترولیت مواجه می‌شود. در حالتی عادی شما می‌توانید با نوشیدن آب و مایعات کافی، آب از دست رفته بدن بر اثر استفراغ و اسهال را جبران کنید. نوزادان و افراد مسن یا افرادی که به بیماری‌های سیستم ایمنی مبتلا هستند ممکن است بر اثر عفونت معده و روده دچار دی هیدرات شدید بدن شوند که وضعیتی خطرناک است. در این صورت ممکن است لازم باشد در بیمارستان بستری شوند تا از طریق سرم، آب از دست رفته بدن به آن بازگردانده شود. دی هیدرات بدن می‌تواند کشنده باشد اما این حالت به ندرت اتفاق می‌افتد.

تست و تشخیص


 پزشک می‌تواند از روی علائم شما و معاینه فیزیکی بیماری را تشخیص دهد. با انجام آزمایش مدفوع، می‌توان به سرعت ابتلا به نورا ویروس یا روتا ویروس را تشخیص داد اما برای تشخیص ابتلا به سایر انواع ویروس راه سریعی وجود ندارد. در برخی موارد پزشک، برای اطمینان از ابتلا به باکتری یا سایر عفونت‌های انگلی نیز تست مدفوع را تجویز می‌کند.

روش‌های درمانی


 روش درمانی عفونت‌های معده و روده یک روش مشخص و معینی نیست. مصرف آنتی بیوتیک‌ها ممکن است در درمان عفونت ویروسی موثر نباشد و در این حالت مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک مضر است و موجب تشکیل توده‌های باکتریای مقاوم به آنتی بیوتیک در بدن می‌شود. اولین قدم در درمان عفونت معده و روده، روش‌های مراقبت‌های عمومی‌است.

مراقبت‌های عمومی:

تا زمانی که بهبود یابید و بیماری رفع شود، لازم است برای راحتی بیشتر خود و همچنین جلوگیری از بی آبی بدن اقدامات زیر را انجام دهید:

  • به معده خود استراحت دهید؛ تا چند ساعت از خوردن غذاهای جامد خودداری کنید
  • سعی کنید مرتبا مایعات مصرف کنید و جرعه جرعه آب بنوشید؛ همچنین می‌توانید نوشابه و نوشیدنی‌های ورزشی بدون کافئین بنوشید. سعی کنید هر روز مقدار زیادی مایعات بنوشید، به این صورت که هر بار چند جرعه کوچک آب یا مایعات بنوشید و این کار را مرتبا و مداوم انجام دهید.
  • به آرامی ‌به رژیم غذایی خود برگردید؛ برای بازگشت به خوردن غذا به آرامی‌ و از غذاهای میکس شده و غذاهایی که هضم آن آسان است شروع کنید مانند موز، برنج و مرغ . در صورتی که حالت تهوع شما بازگشت ، خوردن غذا را متوقف کنید.
  • از خوردن برخی غذاها پرهیز کنید؛ از خوردن لبنیات، کافئین، الکل، نیکوتین، غذاهای چرب و غذاهای پر ادویه خودداری کنید.
  • استراحت کنید؛ بیماری و از دست دادن آب بدن باعث ضعف و خستگی شما می‌شود و لازم است تا جایی که می‌توانید استراحت کنید
  • در مورد مصرف دارو احتیاط کنید؛ تا جایی که می‌توانید از مصرف داروهایی مانند ایبوبرفن و دیگر داروها در زمان بیماری خودداری کنید. مصرف دارو می‌تواند موجب ناراحتی معده شود. در مصرف استامینوفن بسیار احتیاط کنید چرا که خصوصا در کودکان گاهی می‌تواند موجب مسمومیت کبد شود. به علت خطر ابتلا به سندرم ری، از دادن آسپرین به کودکان خودداری کنید. قبل از استفاده از هرگونه مسکن یا داروی تب بر با پزشک حتما مشورت کنید.

مراقبت‌های عمومی ‌برای نوزادان و کودکان

زمانی که کودک شما به عفونت دستگاه گوارش مبتلا می‌شود، مهمترین موضوع بازگرداندن آب از دست رفته بدن اوست. اقدامات زیر می‌تواند موثر باشد:

  • به کودک خود از محلول هیدرات بدن بدهید. این محلول در داروخانه‌ها و بدون نیاز به نسخه پزشک در دسترس است. می‌توانید برای نحوه استفاده از محلول از پزشکتان سوال کنید. از دادن آب ساده به کودک یا نوزاد خودداری کنید، چرا که در نوزادان و کودکان در زمان ابتلا به عفونت دستگاه گوارش، آب ساده جذب بدن نمی‌شود وکمکی به بازگرداندن الکترولیت‌های از دست رفته بدن نمی‌کند. از دادن آب سیب به کودک خودداری کنید چرا که باعث بدتر شدن اسهال او می‌شود.
  • کودک را به تدریج به رژیم غذایی عادی بازگردانید. برای شروع دوباره رژیم غذایی کودک از غذاهای میکس شده که هضم آن آسان است شروع کنید مانند موز، سیب زمینی و برنج
  • از دادن برخی غذاها به کودک خودداری کنید. به کودک خود فرآورده‌های لبنی ندهید و از دادن غذاهای شیرین مانند بستنی، نوشابه و شکلات خودداری کنید چرا که اسهال کودک را بدتر می‌کند.
  • مطمئن شوید که کودک شما به اندازه کافی استراحت می‌کند، چرا که بیماری و از دست دادن آب بدن موجب خستگی شدید کودک می‌شود.
  • از دادن داروهای ضد اسهال به کودک خود خودداری کنید. هیچ دارویی به کودک خود ندهید، مگر این که توسط پزشک تجویز شده باشد. مصرف دارو می‌تواند دفع ویروس را برای بدن کودک بسیار سخت تر کند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme