22

هپاتیت چیست؟ درمان، علائم و علت

هپاتیت چیست؟


 هپاتیت به معنای التهاب کبد است. این بیماری می‌تواند محدود به خود باشد و یا ممکن است به صورت فیبروز (اسکار)، سیروز یا سرطان کبد پیشرفت کند. ویروس هپاتیت شایع‌ترین علت هپاتیت در جهان است. اما سایرعفونت‌ها، مواد سمی (مثل الکل، مواد مخدر) و بیماری‌های خود ایمنی، نیز می‌تواند موجب بروز هپاتیت شود.

5 نوع اصلی از ویروس هپاتیت وجود دارد (انواع A، B، C، D و E ). این 5 نوع ویروس به دلیل کثرت موارد بیماری و مرگ و میر ناشی از آن‌ها و نیز قابلیت شیوع اپیدمی و گسترش فراگیر هپاتیت، از بیشترین اهمیت برخوردارند.

علائم و نشانه‌ها


 عفونت حاد ممکن است با علائم محدود و یا بدون علائم رخ دهد. همچنین ممکن است شامل علائمی مانند یرقان (زردی پوست و چشم‌ها)، ادرار تیره، خستگی شدید، تهوع، استفراغ و درد شکم باشد.

 15

انواع مختلف ویروس هپاتیت


 دانشمندان 5 ویروس منحصر به فرد برای هپاتیت را شناسایی و توسط حروف A، B، C، D و E مشخص نمودند. اگرچه همه این ویروس‌ها عامل بیماری کبد هستند، اما از جهات مهمی با هم متفاوتند.

ویروس هپاتیت HAV) A): در مدفوع افراد آلوده به این ویروس موجود است و اغلب از طریق مصرف آب یا غذای آلوده منتقل می‌شود. برخی از اشکال رابطه جنسی نیز می‌تواند موجب انتقال ویروس HAV شود. عفونت ناشی از این ویروس در بسیاری از موارد خفیف است و اکثر مردم بهبودی کامل یافته و از عفونت بیشتر مصون می‌مانند. با این حال، عفونت HAV ممکن است شدید و کشنده نیز باشد. اکثر افراد در مناطقی از جهان که دارای وضعیت بهداشتی نامناسب هستند، به این ویروس آلوده می‌شوند. خوشبختانه واکسن‌های ایمنی و موثری برای پیشگیری از HAV موجود است.

ویروس هپاتیت HBV) B): از طریق قرار گرفتن در معرض خون آلوده، منی و سایر مایعات بدن، منتقل می‌شود. HBV می‌تواند در زمان تولد از مادر آلوده به ویروس و یا از سایر اعضای خانواده، در دوران کودکی منتقل شود. همچنین این ویروس ممکن است از طریق انتقال خون و فرآورده‌های خونی آلوده به HBV، تزریقات آلوده در طی پروسه‌های پزشکی و نیزاز طریق تزریق مواد مخدر منتقل شود. اعضای کادر مراقبت‌های پزشکی نیز در صورت جراحت ناشی از سوزن سرنگ آلوده در معرض خطر ابتلا به ویروس HBVهستند. با این حال واکسن‌های ایمنی و موثری برای پیشگیری از HBV موجود است.

ویروس هپاتیت HCV) C): اغلب از طریق قرار گرفتن در معرض خون آلوده منتقل می‌شود. این ویروس ممکن است از طریق انتقال خون و فرآورده‌های خونی آلوده به HCV، تزریقات آلوده در طی پروسه‌های پزشکی و نیز از طریق تزریق مواد مخدر، منتقل شود. انتقال از طریق تماس جنسی نیزممکن است، اما شیوع آن کمتر از سایر روش‌ها است. متاسفانه هیچ واکسنی برای HCV وجود ندارد.

ویروس هپاتیت HDV) D): عفونت ناشی از این ویروس، تنها در افرادی رخ می‌دهد که آلوده به ویروس HBV هستند. عفونت مضاعف ناشی ازHDV  و HBV می‌تواند منجر به یک بیماری جدی‌تر و عواقب بدتر شود. تزریق واکسن هپاتیت B برای حفاظت در برابر عفونت HDV لازم است.

ویروس هپاتیت HEV) E): غالبا” از طریق مصرف آب یا غذای آلوده منتقل می‌شود. این ویروس شایع‌ترین علت شیوع بیماری هپاتیت درکشورهای در حال توسعه است و نیز به عنوان علت مهم بیماری هپاتیت در کشورهای توسعه یافته شناخته شده است. اگرچه تاکنون واکسن‌های ایمنی و موثری برای جلوگیری از عفونت HEV تولید شده‌اند، اما هنوز به طور گسترده در دسترس عموم قرار نگرفته است.

 عوامل غیر ویروسی هپاتیت


 مشروبات الکلی

آسیب کبدی ناشی از مصرف بیش از حد الکل، می‌تواند منجر به هپاتیت شود (هپاتیت الکلی). مصرف زیاد الکل باعث تورم و التهاب کبد می‌شود. سایرعوامل هپاتیت، شامل استفاده بیش از حد دارو یا قرار گرفتن در معرض سموم است.

بیماری خودایمنی

سیستم ایمنی بدن ممکن است اشتباها” کبد را به عنوان یک شی خارجی قلمداد کرده و با حمله به آن مانع عملکرد صحیح کبد شود.

3

راه‌های چگونه تشخیص هپاتیت


 انجام معاینه

پزشک در طی معاینه جسمی ممکن است به آرامی شکم شما را به پایین فشار دهد تا از درد یا حساسیت به لمس شکم آگاه شود. همچنین ممکن است  با مشاهده ظاهر بیرونی کبد، به بزرگ شدن اندازه آن پی ببرد. اگر پوست و چشمان شما به رنگ زرد باشد، پزشک در طی معاینه متوجه آن خواهد شد.

بیوپسی از کبد

در این مرحله از بافت کبد، نمونه بردای می‌شود. بیوپسی یک روش بسته است؛ یعنی بدون عمل جراحی می‌توان آن را از طریق پوست و با سوزن انجام داد. این آزمایش به پزشک امکان تشخیص عفونت، التهاب و یا آسیب کبدی احتمالی را می‌دهد.

تست‌های عملکرد کبد

 این تست‌ها با استفاده از نمونه خون، میزان عملکرد صحیح کبد را مشخص می‌کند. به عبارت دیگر تصفیه خون، پروتئین‌ها و آنزیم‌ها، مورد بررسی قرار می‌گیرد. بالا بودن سطح آنزیم‌های کبدی ممکن است نشان دهنده آسیب کبد یا تحت فشار بودن آن باشد.

سونوگرافی

در سونوگرافی شکم با استفاده از امواج اولتراسوند، تصویری از اندام‌های درون شکم بدست می‌آید. این تست تجمع مایع در شکم، کبد بزرگ شده، یا آسیب کبدی را نشان می‌دهد.

آزمایش خون

آزمایش خون، با تشخیص وجود آنتی بادی ویروس هپاتیت و آنتی ژن در خون، آلودگی ویروس هپاتیت را تایید می‌کند.

تست آنتی بادی ویروسی

ممکن است انجام آزمایش بیشتر در مورد آنتی بادی‌های ویروس برای تشخیص وجود نوع خاصی از ویروس هپاتیت مورد نیاز باشد.

راه و روش‌های درمان هپاتیت ویروسی 


 درمان هپاتیت حاد ویروسی با درمان هپاتیت مزمن ویروسی متفاوت است. درمان هپاتیت حاد ویروسی شامل تسکین علائم و تداوم مصرف کافی مایعات است. درمان هپاتیت مزمن ویروسی، شامل مصرف داروهایی برای از بین بردن ویروس و اقدامات پیشگیری از آسیب کبدی بیشتر است.

درمان هپاتیت حاد

در بیماران مبتلا به هپاتیت حاد، درمان اولیه شامل تسکین علایم تهوع، استفراغ و درد شکم (مراقبت‌های حمایتی) می‌باشد. تجویز داروها یا ترکیبات دارویی (برای مثال، استامینوفن [تایلنول و غیره]، الکل، و …) با توجه به عوارض جانبی آن‌ها، در بیماران مبتلا به اختلال در عملکرد کبدی باید با دقت و توجه ویژه‌ای انجام شود. فقط آن دسته از داروهایی که مصرف آن‌ها ضروری است باید تجویز گردد. زیرا وقتی کبد دچار اختلال عملکرد باشد، قادر به دفع دارو به صورت نرمال نیست. این ممکن است  باعث تجمع داروها در خون و رسیدن به سطح سمی شود. علاوه بر این، بیمار باید از مصرف داروهای خواب‌آور و “آرام بخش” اجتناب کند. چرا که ممکن است سبب تشدید اثرات نارسایی کبد در مغز شده و منجر به بی‌حالی و کما گردد. بیمار باید از نوشیدن الکل نیز پرهیز کند، زیرا الکل برای کبد سمی است. گاهی اوقات تزریق وریدی مایعات، برای جلوگیری از کم آبی ناشی از استفراغ لازم است. بیماران مبتلا به تهوع و یا استفراغ شدید ممکن است جهت درمان و تزریق وریدی مایعات در بیمارستان بستری شوند.

HBV حاد، با داروهای ضد ویروسی قابل درمان نیست. اما HCV حاد (اگر چه به ندرت تشخیص داده شده) با مصرف چند نوع از داروهای مورد استفاده برای درمان HCV مزمن، قابل درمان است. درمان HCV در درجه اول برای 80 درصد از بیمارانی توصیه می‌شود که به موقع این ویروس در بدن آنها نابود نشده باشد. این درمان منجر به پاکسازی این ویروس در اکثر بیماران می‌گردد.

 

درمان هپاتیت مزمن

درمان عفونت مزمن ناشی از هپاتیت B و C معمولا” شامل دارو و یا ترکیبی از داروها برای از بین بردن این ویروس است. پزشکان معتقدند، که در بیمارانی که به درستی انتخاب شده باشند، پاکسازی موفقیت آمیز ویروس‌ها، می‌تواند آسیب پیشرونده کبد را متوقف کرده و از بروز “سیروز” کبدی، نارسایی کبد و نیز سرطان کبد جلوگیری کند. الکل موجب تشدید آسیب کبدی در هپاتیت مزمن می‌شود و می‌تواند باعث پیشرفت سریع تر “سیروز ” کبدی شود. بنابراین، بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن باید از نوشیدن الکل خودداری کنند. همچنین مصرف سیگار می‌تواند بیماری کبد را تشدید کند بنابراین باید متوقف شود.

داروهای عفونت هپاتیت C مزمن عبارتند از:

  • اینترفرون تزریقی
  • ریباویرین خوراکی (Rebetol، Copegus)
  • بوسپریویر خوراکی (Victrelis)
  • سیمپریویر (Olysio)
  • تلاپریویر خوراکی (Incivek)

داروهای عفونت مزمن هپاتیت B عبارتند از:

  • اینترفرون آلفا تزریقی
  • لامیوودین خوراکی (Epivir)
  • آدفوویر خوراکی (Hepsera)
  • آنتکاویر خوراکی (Baraclude
  • تنوفوویر خوراکی (Viread)

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme